Woensdag 25 juli
Vanmorgen is er niets meer van de paar slechtere dagen te merken. De dag is nog niet begonnen of de zon begint aan haar tocht om over de berg te kijken. Om 7.00 u is het al dag, maar we hebben hier nog geen zonnetje. Rond half acht komt dan in een paar minuten tijd het zonnetje over de berg kijken. Kijk maar eens mee met de opkomst van de zon.
7.35 u De zon is over de berg en ons huisje ligt heerlijk in het zonnetje. Omdat de partytent nog niet staat is het gelijk al behoorlijk warm onder de druiven. We zetten dus maar snel weer de partytent op. Maar eerst een ontbijtje.
Ik zet buiten het ontbijt klaar en maak ook nog een foto van de berghelling in de tuin. HIer groeien naar de pruimenboom ook nog diverse hortensiastruiken. Het is allemaal heel mooi fleurig. Vooral na de regen van de afgelopen dagen.
Glenn is ook al op tijd wakker en kruipt nog even naast papa op de bank onder de dekens. Ik heb de generator gestart zodat er even TV gekeken kan worden terwijl onze telefoons aan de lading liggen. Gavin ligt ondertussen nog prinsheerlijk te slapen in het grote bed. En dat heeft hij intussen helemaal ingepikt.
Terwijl Glenn zich te goed doet aan het ontbijt loop ik even naar de auto om wat spulletje op te halen. Bij de auto maak ik onderstaande foto van ons huisje.
Ik heb een prachtig uitzicht vanaf de parkeerplaats en kan het niet laten er nog even een plaatje van te maken.
Tegen 11:00 uur is ook Gavin boven water. Daarna kunnen we dus eens op stap gaan. Waarheen? Dat blijft nog even een verrassing. De route kunt u hier bekijken of downloaden.
We besluiten de Lukmanierpass te gaan rijden. Daarvoor rijden we eerst in zuidelijke richting naar Biasca alwaar de pas begint. Vlak voor Giornico maak ik nog twee mooie opnamen van de autobaanbruggen. Ik ben helemaal wild van deze constructies, maar het lukt me meestal niet om ze zo op de foto te krijgen zoals ik dat wil. Deze keer echter kom ik aardig in de richting met wat ik graag wil laten zien.
De Gotthardbahn even voorbij Giornico (foto onder). De werkzaamheden aan het spoor zijn klaar alleen de rood-witte hekken herinneren er nog aan.
Bij station Bodio maak ik vanuit de auto ook nog deze twee plaatjes. En terwijl ik de RTS loc (onder) aan het fotograferen ben, dendert er een personentrein langs. Nog net staan beiden op de foto.
Nog even en we zijn vlakbij Biasca. Er is nu een rondweg rond Biasca en die voorkomt dat we door het stadje moeten rijden om op de pas te komen. We rijden dus noordelijk langs Biasca en komen dan bij de werken aan de Gotthardbahn aldaar.
Na Malvaglia begint de pas meer en meer te stijgen. Het Valle Malvaglia moet prachtig zijn, maar daar gaan we vandaag niet heen. We hebben prachtig uitzicht op de dorpjes langs de weg. Ook hebben we vaak mooi uitzicht op de dorpen die tegen de andere berghelling liggen.
Een van de dorpjes die we passeren is het dorpje Acquarossa. Een oude badplaats langs de Lukmanierpass. Net als de Ticino is de rivier die hieronder vanuit de bergen naar beneden komt vrijwel drooggevallen. Het brede stroombed geeft echter wel een idee van het water dat hier in het voorjaar door komt razen als de sneeuw op de bergen gaat smelten.
We steigen nu steeds sneller en sneller. Dit is de langste kant van de pasweg. De route van de pashoogte naar Disentis is ongeveer de helft korter als de route die wij nu rijden door het Valle di Blenio.
Maar als ik eerlijk moet zijn vind ik deze kant wel mooier omdat ze veel lieflijker is dan aan de andere kant. Daar is de pas veel ruiger. Ook al heeft dat natuurlijk ook zijn charme.
Vlak voor we boven komen zien we langs de weg deze witte steen en dit witte zand. Het past eigenlijk niet in het o zo groene land waar we doorheen rijden. Op de hellingen zien we nu de koeien grazen op de zomerweiden.
Als we boven zijn gekomen parkeren we de auto en strekken we de benen. Ik maak eerst wat foto's. Daarna gaan we een hapje eten. We gaan eens kijken wat het restaurant ons te bieden heeft.
Op de pashoogte ligt een mooi blauw meertje te glanzen in de zon. We gaan er maar niet naar toe omdat het nog best een eindje lopen is. En ik kan de kinderen zo wel vertellen dat het water in dat meertje steenkoud is.
De Lukmanierpass is 1920 m hoog en vormt de verbinding tussen Biasca in het kanton Tessin en Disentis in het kanton Graubünden.
Ook hier staan naast de verschillende wandelbordjes aanwijzingen voor fietsroutes. Nou ja, als je er zin in hebt om moe te worden dan moet je hier op de fiets stappen. Dat gefiets in de bergen heb ik nooit zo zien zitten. Ik ben liever aan het wandelen in de bergen. En dan natuurlijk wel zo hoog mogelijk omhoog.
In het Hospezi s Maria op de pashoogte gebruiken we een lichte maaltijd. Deze foto's zijn detailopnamen van de placemat die we voor gelegd krijgen. Pap en mam doen zich te goed aan de pasta en de jongens krijgen een tosti met frietjes.
Na de maaltijd gaan we weer lekker naar beneden. We werpen een laatste blik op de Bundneralpen en gaan dan verder over dezelfde weg terug die we zijn gekomen. We willen het niet te laat maken en dus laten we de Bunderzijde van de Lukmanierpas voor hij is. Dat komt wel eens een andere keer. Hieronder een blik van de hoog gelegen weiden langs de pasweg. Een heel ander gezicht als je van boven komt.
We slingeren in rap tempo weer naar beneden. We willen onderweg nog wel even een keertje stoppen, maar dat is niet echt mogelijk. Ik ga namelijk voor 5 minuten even parkeren geen parkeergeld betalen en hierboven moet overal betaald worden voor het parkeren. Dus ga ik maar gewoon verder met waar ik goed in aan het worden ben, fotograferen vanuit de auto.
Vanuit de auto maak ik meerdere kijkjes het dal in. Als we laag genoeg zijn dat het parkeren kennelijk niets meer oplevert, stoppen we eventjes. De onderstaande foto's zijn door Gavin gemaakt.
Deze tele-opname is gelukt met wat hulp van mama. Ja, als hij goed oefent wordt het best nog wat.
De waterflessen kunnen we hier vullen en tot slot maak ik ook nog een paar foto's..
Als we nog een eindje verder zijn komen we weer in een dorpje waar we bij een kiosk een ijsje kopen. Onderwijl kan ik van onderstaand uitzicht genieten.
We zakken verder af in zuidelijke richting. Het voordeel van een passentocht na een regenachtige periode is dat het overal zo mooi groen is en dat ze luchten zo prachtig blauw zijn. Als het warmer wordt dan wordt het al snel in de middag erg heiig en dan heb je niet zulke mooie vergezichten meer als nu.
Hierboven wordt hard aan het rivierbed gewerkt. Er loopt nu maar een klein geultje maar ik vermoed dat dit in het voorjaar wel eens heel anders kan zijn. Op de foto hieronder licht achter de boom een tunnelingang van de nieuwe Gotthardbahntunnel. De grijze horizontale streep is het talut waarover men de tunnelingang kan bereiken.
Hier boven een locomotiefje dat in de tunnel in aanbouw wordt gebruikt. Onder achter de kraan bevindt zich de tunnelingang bij Bodio.
Als we 's avonds lekker buiten zitten hangen er nog een paar wolkjes in het zuiden. Verder is het weer volop zomer.
Donderdag 26 juli 2007
Al een paar keer ben ik geschrokken van geritsel. Eerst door de druiven en dan over het dak van de partytent. Wat blijkt. De hagedissen hebben uitgevonden dat ze over de balken kunnen rennen en dan op het dak van de tent kunnen springen. Nu ja, het is maar waar je lol in hebt. Hieronder kijkt de hagedis over het randje van de partytent.
Even later zit er eentje op het dak van de partytent te zonnen. Ik maak van zijn schaduw door het doek heen de onderstaande opname.
Terwijl de kinderen naar de waterval lopen, haal ik nog even de kaart uit de auto. Ondertussen maak ik nog even een plaatje van de parkeerplaats. Het is er nu gelukkig erg leeg. We genieten echt van de stilte hier.
Het weggetje naar het huisje is goed te belopen, maar het stijgt behoorlijk. We nemen de auto dan ook zo min mogelijk mee omhoog.
Vrijdag 27 juli 2007
Vandaag gaan we het Leventina wat verder verkennen en de Nufenenpas beklimmen. We zien wel tot waar we door rijden, misschien dalen we ook nog wel een klein stukje af naar het Goms in het Oberwallis. Zodra we aan de kantonale weg naar Airolo komen worden we getrakteerd op 4 duitse locomotieven op de Gotthardbahn.
Terwijl we de meeste tijd vlak langs het spoor blijven rijden passeren we ook lieflijke dorpjes.
We passeren oude en nieuwe kunstwerken van bruggen en viaducten. Boven een oude spoorbrug van de Gotthardbahn. Onder eerst de bruggen van de nieuwe Gotthard-autobaan en daaronder ligt het spoor.
Een hele oude brug over de Ticino. Op de foto hieronder is in de verte al de Standseilbahn Piotta - Ritom te zien.
Hoewel het aantal reizigerstreinen me eigenlijk wel wat tegenvalt worden we met regelmaat gepasseerd door goederentreinen. Dan weer zijn het gewone goederenwagons, zoals nu, dan weer staat de hele trein vol vrachtwagens.
Intussen zijn we bij Piotta aangekomen. Hier loopt een van 's werelds steilste Standseilbahnen naar het hoger gelegen Ritom. Boven bevind het een stuwmeer waar omheen prachtig gewandeld kan worden. Hoewel hij aanvankelijk op mijn verlanglijstje stond, moet ik zeggen dat ik dit treintje geschrapt heb. Ik vind het toch een beetje te steil allemaal. Op de voorgrond wordt ook hard gewerkt aan de Gotthardbahn.
Bij Madrano wordt weer eens duidelijk dat je hier niet zonder bruggen, viaducten en tunnels wegen kunt aanleggen. We moeten hier door een nauwe kloof voor we Airolo bereiken. Om het autoverkeer te vergemakkelijken rijden we weer door een tunnel. Daarna krijgen we zicht op de Gotthardpass en rijden we Airolo binnen.
Aanvankelijk missen we even de afslag naar de Nufenenpas. Maar we ontdekken onze fout al snel en keren bij een parkeerplaats zodat we alsnog de weg naar de Nufenenpass kunnen gaan volgen. We rijden dan langs het station Airolo. (foto hier beneden)
Als we de borden bereiken waarop staat op de pas open of gesloten is, dan wordt ons duidelijk dat we ook door hadden kunnen rijden en dan alsnog af hadden kunnen slaan naar de Nufenenpass. Maar goed. Alles is groen en dus oke. We gaan het Valle Bedretto in om zo door dit prachtige dal naar de Nufenenpas te rijden. Een laatste blik nog op het Leventina dat achter de autobaan ligt.
Zodra we Airolo hebben verlaten komen we in het prachtige Valle Bedretto. En meteen passeren we een van de eerste afsluitbomen waarmee de pasweg voor verkeer kan worden gesloten. Er moet wel iets heel ernstigs gebeuren wil die vandaag worden afgesloten, maar in geval van een ernstig ongeval behoort het tot de mogelijkheden. Ondertussen hebben we aan de rechterkant zicht op de grote brede nieuwe Gotthardpasweg. De Via Tremola ligt veel verder de kloof in en komt niet zo ver buiten op de berg. De grijze strepen op de foto hierboven zijn galerijen van de pasweg. Langs onze weg liggen ook veel stroomverdeelstations. Op veel plaatsen word hier in de bergen met waterkracht stroom opgewekt voor onder andere de Gotthardbahn.
De eerste kilometers hebben we steeds nog zicht op de nieuwe Gotthardpasweg. Maar langzaam kruipen we aan de berg voorbij zodat we deze achter ons laten.
In het Valle Bedretto zijn de uitzichten prachtig. Het is hier ook schitterend wandelen. Vroeger heb ik hier vaak met mijn ouders gewandeld. Een aantal keren heb ik hier met vrienden van de camping in Gabi (aan de Simplonpas) een meerdaagse tocht naar hier gelopen. Naast de prachtige bossen liggen hier ook heerlijke groene weiden waarop van tijd tot tijd de koeien kunnen grazen. Maar koeien is raar goed deze vakantie. We zien ze maar heel weinig. Terwijl ze er toch moeten zijn. Misschien kijken we niet goed.
Maar in die prachtige groene weelde liggen ook hele mooie dorpjes. We passeren ze zinder de pasweg te verlaten. We stoppen om wat te drinken met wat lekkers erbij. Ik heb bij de Migros in Faido lekker chocoladecake gehaald en die gaat natuurlijk als eerst op.
Voor we verder rijden naar de pashoogte maak ik nog een foto met daarop nog duidelijk zichtbaar de Gotthardpasweg. Nu kijken we niet meer terug maar vooruit het mooie Valle Bedretto in. Op naar de top.
We maken een kleine stop om aan te vallen op de chocoladetaart die ik hem meegenomen. Deze week is het gebak in de aanbieding omdat het bijna 1 augustus is. 1 Augustus is de nationale feestdag van Zwitserland. We maken nog wat foto's van het dorpje dat hier vlak boven de weg ligt en werpen alvast een blik vooruit naar de top van de Nufenenpas.
Voor ons ligt nog een heel stuk het Valle Bedretto. We gaan weer verder alhoewel we het gevoel hebben ook hier niet uitgekeken te raken. De rivierbedding is hier vrijwel leeg. Het smeltwater wordt hogerop op de berg in stuwmeren verzameld voor het opwekken van waterkrachtstroom.
Hoewel ik de foto's ook heb genomen voor de mooie wolkjes gaat het ook om de enorme transportmasten voor de electriciteit. De masten domineren net als de bossen het Valle Bedretto.
Als we hoger komen en uit het Valle Bedretto klimmen komen we een postbus tegen. Het is een Grindelwaldbus. Deze bus maakt vanuit Grindelwald in het Berner Oberland een passentocht over onder andere de Nufenenpas. De pasweg wordt ook druk gebruikt door fietsers.
We klimmen nu snel en de bomen worden schaarser. Hoewel de bergen nog mooi groen zijn is duidelijk te zien dat we het ruigere landschap hebben bereikt.
Met grote slagen beklimmen we de berg. Eerst ligt iets nog ver boven ons. Al snel zijn we op gelijke hoogte.
En nog sneller zitten we er ver boven. Het is nauwelijks te geloven hoe snel het allemaal gaat.
Het prachtige groenige Valle Bedretto heeft plaats gemaakt voor prachtige ruige bergwanden met watervalletjes en veel bloemen. De electriciteitsmasten staan als hoge bomen in het mooie ruige berglandschap.
Er zijn ook nog enkele wat grotere watervallen die we passeren. Verder is het landschap vanuit de verte gezien erg kaal. Veel kale rotsen, maar nog steeds veel bloemen. Als je maar goed kijkt.
De rotsen zorgen voor zulke mooie plaatjes dat ik er geen genoeg van kan krijgen.
We zijn met de laatste klim bezig. Nog een paar grote slagen omhoog en de pashoogte komt in zicht. Ondanks dat de rotsen hier kaal lijken, groeien er daar waar ook maar iets groen is bloemen.
Eindelijk is het dan zover. Nog 1 bocht en dan zijn we op het hoogste punt van de Nufenenpas. 2450 m Boven de zeespiegel. Voor de kinderen de eerste keer dat ze met de auto zo hoog in de bergen zijn geweest. Natuurlijk zijn ze in 2001 bij de Aletschgletscher geweest, maar dat was met een kabelbaan. Nu zijn we gewoon met de auto naar deze hoogte gereden en dat vinden ze toch wel bijzonder. We vertellen ze maar niet dat het nog veel hoger kan in de alpen. Tijdens onze huwelijksreis hebben we een passentocht gemaakt over de Ofenpas, de Umbrailpas (ruim 2500 m) en de Passo di Stelvio (ruim 3300 m). Als we weer eens in Graubunden zijn zullen we dat ook nog wel eens overdoen.
De wolkjes in de lucht maken vele foto's tot ware spectakelstukjes. Ik ben gek op wolkjes, zolang het er niet uit regent. Heel soms. Als ik knus in een huisje of caravan zit, dan mag het eventjes, gewoon voor de sfeer, heel eventjes maar, gewoon lekker regenen.
We parkeren de auto en gaan naar het restaurant. Eerst naar de WC en dan wat eten. Het is hier niet zo gezellig als op de Lukmanierpass. Daar was een gezellig restaurant. Dit is een afhaalbuffet. We halen wat te drinken en een paar broodjes en maken er maar het beste van. En het beste is natuurlijk het uitzicht. Vanuit het restaurant hebben we een prachtig zicht op de Oberwalliser Alpen. In de verte liggen in de wolken de Jungfrau, Mönch en Eiger.
Na het eten ga ik met de kinderen nog wat foto's maken. Ze vinden het geweldig. Ze klimmen en klauteren dat het een hartelust is. Ik probeer om de drukte heen wat te fotograferen zodat de natuur tot zijn recht komt en dat mensen niet de boventoon voeren.
Ik bekijk het me eens rustig en besluit dan ook met de jongens richting het kruis te lopen. Bij het kruis zijn voor en door de militairen uit de WOII gedenkstenen geplaatst. Ik wil deze toch eens van wat dichterbij bekijken. Eerst nog twee foto's gemaakt over de parkeerplaatsen heen. Hier rechtsonder terug in de richting van Tessin en linksonder naar de gletsjers en de bergen in Italië.
De ene steen is een herinnering aan de soldaten die hier in de oorlog hebben wachtgelopen. Foto hier rechtsboven en hieronder staat een psalm op een gedenksteen.
Gavin en Glenn hebben in tussen de informatietafel gevonden. Hierop staan alle bergtoppen om ons heen vermeld en de richting waarin je kijkt. Ze zijn onder de indruk van de hoge bergen. Op de foto hieronder kijken we over het restaurant heen in de richting van Wallis. De bekendste toppen die vandaag niet te zien zijn door de wolkjes zijn de Jungfrau, Mönch en Eiger. Deze liggen gedeelte ook in het kanton Bern.
Achter de prachtige Griessgletscher hier rechtsboven ligt Italië. Onze Gavin met zijn nieuwe stoere militaire pet en zonnebril. Daarna zonder deze mooie nieuwe accesoires.
Glenn heeft intussen weer wat anders ontdekt en al snel gaat ook Gavin daar een kijkje nemen.
Overal liggen prachtige stenen. Ze zijn natuurlijk niet om mee naar huis te nemen en daarom maken we er mooie foto's van. De jongens zijn nog hoger geklommen en poseren nog een keer gewillig voor de camera.
Natuurlijk kan je hier te voet nog veel hoger. Hier een van de toppen die vanaf de Nufenenpass te zijn beklimmen. Ooit ben ik zelf hier bijna tot aan de top gekomen. En al is dit dan wel de makkelijke kant, het blijft toch echt nog wel een hele klimtocht hoor.
De Nufenenpass vormt ook de kantonale grens tussen Wallis en Tessin. Deze steen is daar een bewijs van. Ze is geplaatst in 1981. Natuurlijk is de grens al veel langer daar gelegen.
Na nog een paar laatste foto's te hebben gemaakt besluiten we een klein eindje af te dalen in de richting van het Goms. Het Goms is een hooggelegen dal aan de oorsprong van de jonge Rhône. Deze rivier ontspringt uit de beroemde Rhônegletscher die op de flank van de Furkapasweg ligt. Het gebied tot aan de Nufenenpasweg wordt met het Goms bedoeld. Het onderstaande reclamebord heet iedereen, ook de fietsers een hartelijk welkom in het Goms.
De eerste kilometers daalt de pasweg met grote slagen vele hoogtemeters. Hoewel het prachtig is, besluiten we toch niet te ver te gaan. We zoeken een parkeerplaats om nog een keer te stoppen, maar er zijn er niet zo veel en dus pakken we de eerste de beste gelegenheid om terug naar Tessin te gaan.
Hier is goed te zien dat we heel snel hoogte hebben verloren. Hier kunnen we veilig langs de weg staan en kunnen we redelijk goed keren. De kinderen lopen meteen de berm in naar de waterval. Helaas is die deze keer niet zo gemakkelijk bereikbaar. Het paadje is maar erg smal en heel erg glad. Gavin glijdt dan ook weg en kan niet meer alleen omhoog komen. Dus moet papa maar weer in touw komen. Met wat hulp en een paar extra gekneusde ribben vissen we Gavin weer op en kunnen we weer verder.
Ondertussen heb ik nog wat mooie bloemetjes gevonden en daaronder is ook een prachtige orchidee.
Nu kunnen we weer terug in de richting van Tessin en we besluiten even onder de top langs de rivier een stop te maken zodat de kinderen ook nog wat kunnen spelen. Terwijl papa het gemak ervan neemt maak ik eerst nog een paar leuke foto's van de jongens bij het water. Hoewel hun er zo naar toe liepen is dat voor mij toch iets te veel gevraagd en ik blijf dus lekker hoog en droog.
De vergezichten zijn hier prachtig. Het ruige landschap geeft het land een heel aparte uitstraling. Bij het beekje wordt gewaarschuwd voor het snel stijgen van de waterspiegel in geval van het lozen van water door hoger gelegen stuwmeren. Hoewel het water erg snel kan stijgen hoor je het goed aankomen en het is dus zaak je oren goed open te houden als je je in een rivierbedding begeeft. Ookal is die nog zo klein, zoals hier het geval is.
Hoogspanningsmasten zijn meestal storend in het landschap. Toch vind ik dat ze hier iets toevoegen aan de ruigte. Ze laten zien dat er leven is in deze onherbergzame gebieden. Bovendien is het lijnenspel zo ook heel bijzonder te fotograferen.
Je raakt hier niet uitgekeken. Maar toch gaan we weer verder. Nog een laatste blik om ons heen en dan gaan we verder met de afdaling naar Airolo.
We dalen vlot af en kruizen op een gegeven moment de lange afstandswandelroute Strada Bassa. Daar stoppen we even om een paar foto´s te maken en de jongens kunnen hier onze waterflessen nog een keer bij een bron vullen.
De Strada Bassa sluit aan op de Stada alta die ook langs Lavorgo loopt. We hebben daar de route ook bij het station gezien. De route is erg in trek bij lange afstandswandelaars.
Nog even kijken we omhoog naar de Gotthardpass. Daarna dalen we af naar Airolo en rijden door naar ons huisje. Vanavond eten we weer lekker buiten en we kunnen nog een hele tijd buiten zitten als de zon al onder is.