Terug naar 4 augustus 2007
Zondag 5 augustus 2007
Vandaag is het dan echt voorbij. De laatste dag dat we de bergen zien deze vakantie. Alles zit in de bus en we hoeven niet veel meer te doen voor we de thuisreis aanvaarden. Het is prachtig weer en ik ben al voor het zonnetje op. Nog eenmaal geniet ik van de geweldige zonsopgang.
Een paar laatste foto's van dit huisje dat 3 weken lang ons heerlijke thuis was.
Als ik mijn kopje thee op heb begint de zon te klimmen en ik kan erop wachten dat ze haar bolletje boven de berg uitsteekt. Een laatste keer de hele zonsopgang in het dal gemaakt binnen 3 minuten.
Ik heb de tuinset nog even afgespoeld met wat water en die drogen nu in de zon snel op. Zo meteen kunnen we nog even buiten eten. Ik heb alles al klaar gemaakt. De boterhammen zijn gesmeerd en papa's koffie staat klaar.
Als ik even naar de kelder ga om wat spullen weg te zetten zie ik een strakblauwe hemel boven het Leventina. De bramen bij de schuur van de buren zijn nog steeds niet echt rijp, maar ik kan er toch een handjevol zwarte kanjers vanaf halen.
Als alle laatste spulletjes in de bus zitten schrijven we nog even een afscheidsbrief voor de verhuurder. Ook laat ik een paar mooie foto's die ik deze vakantie hier heb gemaakt achter op de koelkast. Het is me wel goed bevallen om een kleine fotoprinter bij me te hebben. Ze hebben we elke dag wel een paar mooie foto's afgedrukt. Daarme kunnen we straks meteen laten zien waar we zijn geweest.
Zodra we Orsino achter ons hebben gelaten begint de afdaling naar Chironico en dan via Nivo naar Lavorgo. Als we de Ticino zijn overgestoken vervolgen we de weg die langs de rivier, de spoorlijn en de autobaan op loopt naar Airolo. De grote boogbrug gaat nog eenmaal op de foto. Nu met een strakke blauwe hemel erachter.
We steken vlak bij Piotta de autobaan over (foto boven) en rijden door richting het noorden. Dan ineens zien we een mooie Hupac goederentrein op het spoor dat nu even een eindje van ons af ligt aan de andere kant van het dal. Niet veel later is het spoor weer aan de andere kant van ons en ligt het weer vlak naast de weg. De borden geven met de groene kleur aan dat wij die weg niet mogen nemen, hiervoor is een autobaanvignet nodig. We rijden dus fijn rechtdoor naar Airolo. Op de autobaan die we ook zo nu en dan kunnen zien begint het verkeer al te stokken.
Vlak voor Piotta kunnen we weer naar de autobaan toe (foto boven) maar wij rijden door. De prachtige huizen langs de weg geven een kleurig afscheid van Tessin. De laatste foto die op dit geheugenkaartje past is voor onze chauffeur. Dan stoppen we evan langs de weg om een ander geheugenkaartje in het fototoestel te doen.
We hebben bij de Standseilbahn Piotta - Ritom nog geen enkele keer een treintje gezien. Nu zitten we er ook niet echt dichtbij van af de kantonale weg, maar ja, ik wil nu eenmaal graag treintjes zien. Dit keer hebben we geluk. Er verschijnt iets roods op de spoorbaan. Dat heel langzaam zich omhoog gaat bewegen.
De Standseilbahn Piotta - Ritom is de steilste van Zwitserland. Met haar maximale stijging van 878 promille is ze meteen een van 's werelds steilste banen.In 1921 werd bij Ritom een stuwmeer aangelegd. Om materialen en personeel naar de grote bouwplaats op de berg te brengen werd deze baan gebouwd. De treinwagons zijn gebouwd om te voldoen op het steilste stuk. Daarom kiepen op het minder steile onderstuk de vloeren een beetje zodat de reizigers toch ook wat comfort geboden krijgen. Onderweg naar boven loopt het treintje paralel aan de grote drukleidingen van de waterkrachtcentrales. Eenmaal boven komt u in een fantastisch wandelparadijs.
Zo nu en dan ligt het spoor op gelijke hoogte. Dan weer ligt het meters hoger als de weg. De autobaan zit hier veel in tunnels. We zien haar nu even niet veel. Maar zo nu en dan zit er nog wel een treintje bij dat even wil blijven plakken. We passeren een boogbrug die over de weg en het spoor is gebouwd om zo de waterval ruim baan te geven zonder schade aan te richten aan beide verkeersaders.
Het schiet lekker op. Terwijl de mensen op de autobaan al kilometers in de file staan kunnen wij vlot doorrijden naar Airolo. Als we eenmaal op de Tremola zitten ligt Airolo al snel onder ons en kunnen we even genieten van alle filerijders die in de warmte van de autobaan staan te wachten om door de tunnel te kunnen rijden. Het is een laatste blik echt in het het Leventina. Een mooi plaatje van bovenaf op het station van Airolo. Terwijl wij verder klimmen over de kleine oude weg hebben we wel een prachtig zicht op de nieuwe autoweg waarvoor een vignet vereist is. Papa spijt het niet echt, hij heeft het niet zo op deze bochten die niet op de grond liggen.
Dan gaan de oude en de nieuwe weg uiteen. Een laatste foto van het Leventina. Op de voorgrond de militaire basis. Daarachter het dal waar we de afgelopen 3 weken zijn geweest. De nieuwe weg loopt verder over de andere kant van de berg. Daar is een brede verkeersweg aangelegd. Bij ons komt een einde aan het asfalt en we rijden verder over kinderkopjes. Dit zal zo blijven tot we boven zijn. Ineens is de nieuwe weg terug. Ze ligt echter ver boven ons. Ze is dan ook maar een randje langs de berg. Ik weet heel goed dat het geen klein straatje is wat daar tegen de berg aangeplakt is. Toch lijkt het niet veel meer dan een paadje te zijn vanaf ons standpunt.
Het is rustig op de oude Tremola. Het meeste verkeer gaat toch over de nieuwe weg of door de autobaantunnel. Die laatste is voor mij echt heel onaantrekkelijk. Ik heb het niet zo op kilometers lange tunnels. De prachtige natuurstenen verstevigingen geven een aardig beeld van wat ons nog te wachten staat tot we boven komen. Als we even stoppen om wat motorrijders en bezitters van carbrio's te laten passeren haal ik de nieuwe weg nog eens met de telelens dichterbij. Het blijft maar een klein streepje op de kolossale berg.
We steigen snel. Met elke bocht winnen we aan hoogte. En het duurt niet lang op we komen aardig op gelijke hoogte met de nieuwe pasweg. Als we naar beneden kijken dan ligt de weg al snel heel erg diep. Toch duurt het nog wel even tot we boven zijn.
Als we bijna boven zijn dan zien we dat hier veel gewandeld word. Vroeger heb ik hier ook veel gewandeld. In dit gebied heb ik meerdere malen ook meerdaagse tochten gemaakt. Van de Gotthard naar de Simplon of andersom. Dan wordt de weg weer breder en zien we weer wat bebouwing. Een teken dat we de pashoogte bijna hebben bereikt.
Eenmaal boven blijkt het ook hier op de parkeerplaats erg druk, maar we hebben mazzel en kunnen zo een gaatje binnenrijden waaruit een grote kamper wegrijdt. Op het water staat een mooi monument dat herinnert aan de tijd dat er nog geen auto's waren. Een oude postkoets met paarden ervoor. Het lijkt er echt. Langs de weg staan allemaal kraampjes. De een verkoopt aan de hongerige reizigers broodjes met worst, de ander verkoopt alpenkaas en andere verkopen gewoon souveniers.
Ik ga wat broodjes met worst halen. Het is bijna lunchtijd en dus lusten de heren wel weer wat. Er zijn op de weg naar Altdorf niet veel gelegenheden om nog wat te eten langs de weg. Dat hebben we de vorige keer geleerd. Dus zorgen we ervoor dat onze maag nu goed gevuld is als we aan de afdaling beginnen. Ondertussen maak ik nog wat foto's. Ondanks de drukte lukt het me om wat foto's te maken waarop geen mensen staan. Ook hier staat een beeld van een heilige dat de reizigers moet beschermen. Vanaf hier kan een heel eind paralel aan de Tremola gewandeld worden richting Airolo over het oude Saumpfad dat vroeger werd gebruikt door de handelaren.
Dan ineens hoor ik hoefgetrappel. Ik hoop dat het een postkoets is en daar heb ik gelijk in. Zo'n ritje kost een aardig vermogen en is niet echt comfortabel. Het is dus echt iets voor de historieliefhebber die wil beleven hoe een reis over de pasweg vroeger verliep. Al heel lang bestaan de gebouwen waarin nu de restaurants en souvenierwinkeltjes zitten. Vroeger kon men hier uitrusten voor de urenlange rit naar Airolo weer begon. De paarden konden hier gewisseld worden en kregen hier voedsel en drinken.
.
Hoewel het ruige landschap soms niet echt uitnodigend is vanuit de verte, je kunt hier heerlijk wandelen. Dat blijkt ook wel uit de vele wandelingen die vanaf hier zijn uitgezet in de bergen. De berg wordt ook veel met de fiets bereden. De oude pasweg is hier behoorlijk breed aangelegd omdat hier er de ruimte was. Ook hier weer een stuwmeer dat mee helpt aan de waterkrachtcentrales.
In de hoogte ligt tussen de bergen een groot stuwmeer. De oude pasweg slingert over de hoogvlakte tot vlak onder de stuwmeer. De nieuwe weg maakt hier heel wat minder kilometers en is bijna geheel bedekt door galerijen. Zodra we de pashoogte verlaten hebben komen we in het Kanton Uri. Achter het stuwmeer beginnen al snel de Walliser Bergen.
Naast het stuwmeer zijn er ook aan deze kant bouwwerken die met het transport van water naar de waterkrachtcentrales te maken hebben. We maken nog een korte stop om het een en ander van wat dichterbij te bekijken. Daarna begint de afdaling naar Andermatt en verder door naar Altdorf.
Tot de oude weg eindigd en we naar de nieuwe weg naar Andermatt moeten, zijn er veel bergstroompjes en meertjes langs de weg. Aan de oevers daarvan zitten veel mensen te picknicken. Dat is iets dat we nog eens voor de toekomst houden.
Als we bijna beneden zijn komen we bij Hospental. In Hospental kunnen we even richting de Furkapass en Realp kijken, maar daar kan ik geen foto van maken. Even later hebben we al zicht op Andermatt dat even verderop ligt. In de verte ligt de helling van de Schijen Stock (2888 m) waarover de trein over de Oberalppass rijdt. (foto onder) Één van die treinen is de beroemde Glacier Express.
In Hospental komen de Furkapasweg en de Gotthardpasweg samen. De laatste kilometers naar Andermatt lopen over dezelfde weg. Paralel naast de weg is de spoorlijn van de MGB, de Matterhorn Gotthard Bahn. Hier zien we dit keer geen mooie rode trein, maar als we bijna bij Andermatt zijn ontdekken we op de Schijen Stock een mooie rode trein van de Glacier Express (foto's onder). De Glacier Express is onderweg naar St Moritz en klimt gestaag omhoog naar de pashoogte van de Oberalppass. De halte op de pashoogte is tevens het hoogste punt van deze speciale trein.
We laten het dorp Andermatt rechts van ons liggen en gaan gelijk de Schöllenenschlucht in. Deze nauwe doorgang brengt ons vele hoogtemeters lager in Göschenen. Aan het begin en het einde loopt de weg vrij, maar daar waar het ravijn het smalste is loopt ze voor het grootste deel door galerijen en tunnels. De spoorlijn volgt meestal naast de weg.
We zijn bijna door het smalste deel van het ravijn heen en kijken nu voor het eerst het dal in dat voorbij Göschenen ligt. (foto boven). Toch moeten we nog heel wat meters dalen voor we in Göschenen aankomen.
Veels te snel al weer zijn we bij Wassen. Het dorpje langs de Gotthardbahn dat elke treinspotter die houd van Zwitserland wel kent. Bij het kerkje heb je fantastisch uitzicht op de keertunnels van de Gotthardbahn. Foto boven en onder.
Na het schilderachtige Wassen rijden we door in de richting van Erstfeld en Altdorf. Het is helemaal niet druk op de weg hier. Ondanks dat het vakantieverkeer volop in beweging is. De autobaan staat vaak bijna stil omdat veel mensen toch de autobaan blijven volgen.
Na verloop van tijd passeren we de Bristen (3073 m) een markante berg die we goed vanaf de weg kunnen zien. We passeren de Gotthardbahn en ik heb geluk. Op het spoor bevind zich een mooie trein. Het is een Hupac vol vrachtwagen.
Bij het station van Erstfeld stoppen we. Papa gaat wat rusten terwijl ik met de kinderen hier even rond kijk. Er is hier van alles te zien. Op het spoor is het vandaag helaas niet erg druk. Toch zien we nog wel een paar treinen. Waaronder een mooie Zwitserse loc van SBB-Cargo.
Op het emplacement staan ook een rijtje Duitse locomotieven klaar voor hun werk op de Gotthardbahn. Het levert een leuk plaatje op. Dan ineens loopt er ook een personentrein binnen die natuurlijk niet mag ontbreken bij de foto's. We halen bij een kiosk wat te eten en daarna gaat de rit verder.
Bij Erstfeld gaat de nieuwe 57 km lange Gotthardtunnel beginnen die waarschijnlijk rond 2017 in gebruik genomen kan worden. Er wordt hier net als in Tessin hard gewerkt. Ik probeer een kleine impressie te maken van de werken vanuit de auto. Hier is namelijk geen kans om even te stoppen om wat gerichter foto's te maken.
Na een laatste blik op een nieuwe weg in aanbouw gaan we verder naar Altdorf. We hebben prachtige vergezichten aan weerszijden van de weg. Ik kan niet alle plaatsen onthouden die ik fotografeer. Maar de komende beelden geven een beeld van wat er te zien is tussen Erstfeld en Altdorf.
We zijn al vanaf de pashoogte van de Gotthardpass aan het dalen. De remmen kunnen even opgelucht ademhalen als we het begin van de Klausenpass bereiken. Bij Altdorf schieten we echter even door op de verkeerde weg. We keren snel om als we merken dat we richting Flüelen rijden in plaats van dat we de Klausenpas gaan beklimmen vanuit Bürglen. Gelukkig zijn we snel weer op de goede weg en zien we ook nog een mooi standbeeld van Wilhelm Tell.
We blijven elke keer weer onder de indruk van de Klausenpasweg. Het is een lange pasweg die loopt van Altdorf naar Glarus. We hebben nu de kant met het een vrij korte snelle steiging naar de pashoogte.
Boven een foto die ik echt helemaal geweldig vindt. Prachtige groene weiden met daarboven een mooie grijze rotspartij. Aan de andere kant van de liggen ook prachtige rotspartijen. Het zijn de laatste hoge bergen, als we eenmaal over de pas zijn dan is het gedaan met de 3 en 4 duizenders.
We zijn bijna boven. Ik maak nog snel wat foto's want deze keer zullen we niet op de pashoogte stoppen. We willen graag nog even doorrijden. Het is intussen erg warm geworden en we willen graag een beetje schaduw als we gaan stoppen.
Een laatste blik terug in de richting van Altdorf en het zonnige zuiden en dan gaan we verder naar het noorden. De lange afdaling naar Glarus begint.
We passeren nog zulke mooie bergen met prachtige rotspartijen dat ik er nog een paar fotografeer. We zijn al snel weer op de lange hoogvlakte waar veel koeien grazen voor de beroemde Zwitserse alpenkazen.
Terwijl we afdalen komen we een postbus tegen die op weg is naar Flüelen aan de andere kant van de Klausenpashoogte. De weg is hier breed genoeg zodat hij hier geen
Vlak bij Gasthaus Bergli begint onze auto te protesteren. De remmen en de banden krijgen het in deze warmte zwaar te verduren en worden nu ineens erg warm. Eigenlijk zijn we de hele dag al aan het dalen op de kleine klim de Klausenpas op na. We zetten de bus lekker in de schaduw neer en ik maar gauw wat foto's. Om te beginnen loopt hier het oude handelspad over de Klausenpas, het zogeheeten Klausen Saumpfad. (foto's boven). Bij het Gasthaus Bergli is het prachtig mooi en dus maak ik nog wat foto's rondom het kleine hotel.
Naast een prachtig uitzicht hangt hier ook nog een mooi souvenier aan een schuur. Het is een set stoeltjes van een oude stoeltjeslift die hier in de buurt dienst hebben gedaan.
Ik maak ook nog een leuke foto van een verkeersspiegel. Door een beetje te spelen met de hoogte heb ik een fraai uitzicht te pakken in de spiegel. Op ooghoogte zie je hier alleen de weg in en het aankomende verkeer.
We staan naast een prachtige alpenweide die vol staat met sneeuwhekken die moeten voorkomen dat hier lawines naar beneden komen. Er staat ook een bordje dat hier een prachtige waterval is. De jongens zijn al onderweg naar de waterval en dus ga ik ook maar eens een kijkje nemen. Het is volgens het bordje maar 5 minuten lopen. Ja, voor een berggeit wellicht, maar ik doe er wel iets langer over. Het eerste deel van het pad gaat nog wel, maar al snel moet je toch echt geitebenen hebben om gewoon te kunnen lopen. Nog een laatste mooi doorzicht op de berghelling aan de overkant en dan horen we het water ruizen.
De waterval is inderdaad een plaatje. Hij komt van ver boven ons en valt dan in een heldere blauwe poel in de diepte. Je wilt hier zeker niet naar beneden vallen en dus blijven we dicht aan de rand van de overkapping van de rots. Ze lopen we redelijk droog onder de waterval door naar de andere kant.
We kunnen helemaal doorlopen tot het einde van de spleet in de rotsen. Daar kijken we nog een keer van de andere kant op het water. Als we uitgekeken zijn gaan we terug naar papa in de auto. Wij zijn ondertussen bezweet en moe van dit tochtje, maar de auto is weer lekker afgekoeld en omdat we lekker in de schaduw stonden is het ook nog lekker in de auto. We gaan weer verder met onze thuisreis en passeren nog diverse dorpjes voor we het einde van de pasweg bereiken in Glarus. We komen zo bij het deel waar vooral in de bochten nog de oude kinderkopjes liggen die hier in de zestiger jaren zijn gelegd ter verharding van de pasweg.
De hoge toppen maken langzaam plaats voor de lagere afgeronde toppen. Toch blijft het uitzicht natuurlijk prachtig. Langs de weg liggen prachtige dorpjes en in de weide onderaan de bergen staan mooie karakteristieke woonhuizen en stallen.
Langs de rivier de Linth die met de weg mee op loopt naar Glarus liggen tal van waterkrachtcentrales zoals op de foto hierboven. Het zijn vaak gelijksoortige gebouwen en je moet goed kijken naar de omgeving om te zien welke het is. Het spoor slingert meest met de rivier mee en dus steken we zowel de rivier als het spoor regelmatig over.
Ook hier komt het voor. We staan in de file. Er is een wegopbreking en we moeten wachten op groen ligt. We staan net bij een paar mooie huizen die ik dus meteen maar even digitaal vastplak. Even later rijden we weer en dan ineens is het spoor weer vlak bij de weg. Treinen zien we helaas niet.
Bij Mitlödi, foto boven, kijken we even in het dal rechts dat naar Elm leidt. Vroeger hebben we daar wel eens gekampeerd. We stonden daar aan de rand van het hooggebergte met prachtig uitzicht op toppen als de Tschöl (3018 m) en de Laaxer Stöckli (2899 m). Nu rijden we door richting Glarus en Näfels.
We hebben het dal van de Linth verlaten en gaan verder naar Zieglerbrücke waar zelfs op zondag een grote dubbeldekker bij het station op ons staat te wachten.
We hebben het echte alpenlandschap achter ons gelaten en bevinden ons nu nog in de heuvelachtige uitlopers daarvan. Langs de weg liggen mooie dorpjes en zo nu en dan lukt het me ook nog een dorpsgezicht op de foto te zetten.
We rijden hier de kleinere doorgaande wegen. Het is soms even zoeken welke weg we willen hebben maar we hebben in ieder geval geen last van verkeersdrukte.
Op weg naar Frauenfeld rijden we langs het spoor op. Ook hier is het op zondag erg rustig. Toch komt er nog een tram aan en dat zet ik dus gelijk op de foto. De tram is op weg naar Wil.
Via Frauenfeld rijden we naar Schaffhausen en dan door naar Duitsland. .
Eenmaal op de autobaan zit de reis er zo op. We rijden vlot door en gelukkig zijn er nauwelijks files het eerste deel. Pas tussen Stutgard en Karlsruhe zit het behoorlijk vast. Dus wijken we van te voren uit en rijden via de Schwarzwalderbäderstrasse via Pforzheim naar Brucksal. Daar gaan we de autobaan weer op en kunnen we zonder problemen naar huis rijden.